Site Loader

Odmah po obilasku svetinja na zapadu Severne Makedonije uputio sam se ka Ohridskom jezeru. Ohridsko jezero se ubraja u red većih evropskih jezera. Na jugu Evrope, to je svakako jedno od najvećih, a istovremeno i jedno od najdubljih jezera. Njegova dubina dostiže do 289 m.

Jezero je smešteno u dubokoj i zatvorenoj kotlini. Sa svih strana, a posebno sa zapadne i istočne okružuju ga visoke planine. Na istoku je planina Galičica (2255 m), a na zapadu Mokra Planina i Jablanica (1945 m).

Jezero se nalazi na nadmorskoj visini od 695 metara.

Ohridsko jezero se odlikuje jedinstvenim ekosistemom, bogatim endemskim i retkim biljnim i životinjskim vrstama. Posebnost jezera nastala je usled geografske izolacije i velike geološke starosti. Takođe i sliv Ohridskog jezera se odlikuje bogatim biodiverzitetom i ima nekolko biljnih vrsta endemičnih za Balkansko poluostrvo.

Obale Ohridskog jezera su bile naseljene od praistorijskog vremena. Najstarije arheološke naseobine datiraju iz neolitskog perioda, oko 6000 godina p. n. e. Samo na makedonskom delu sliva je otkrveno više od 170 arheoloških mesta.

Zahvaljujući ovakvim osobenostima 1980. godine Ohridsko jezero i grad Ohrid su proglašeni za Svetsku baštinu, pod zaštitom UNESKA.

Albanski deo obale

Odvojivši se od Struge ka zapadu, preko graničnog prelaza Kafasan – Qafe Thane, ušao sam u Albaniju. Širok kolovoz, sa dosta saobraćaja i serpentina, sa prelepim odmorištima za panoramsko razgledanje Ohridskog jezera. Takav je bio moj prvi utisak. Kilometri su prolazili, a put je bivao sve atraktivniji – prolazio sam pored novootvorenih hotela, pored celog puta izgrađena je biciklistička staza. Ovakvu sliku albanskog dela obale zaista nisam očekivao. Bio sam iznenađen. Najzad stižem u grad Pogradec.

Pogradec kao i mnogi drugi gradovi u Albaniji ima slovensko poreklo: pod+grad(ec) = Podgradec. Albanski naziv za ovaj grad je dobijen izbacivanjem slova„ d“. U ovoj opštini i dan danas živi veliki broj pravoslavnih makedonaca.

Samo mesto krasi velika peščana plaža sa dosta zelenila, prostrani gradski trg i velika pešačka zona sa dosta ugostiteljskih objekata. U centru mesta nalazi se pravoslavna crkva. Usledio je kraći predah pred povratak u Severnu Makedoniju. Idući dalje ka Svetom Naumu, put postaje uži i lošiji, ali je pogled na jezero fantastičan sa bilo koje tačke.

Makedonski deo obale

Sveti Naum

Do manastira duž same obale Ohridskog jezera vodi zgodna staza, pored koje ima više restorana i suvenirnica. Manastirsko dvorište je ispred centralnog ulaza prekrasno uređeno: to je zaseban mali park sa klupama, senicom i česmama. Od zidova manastira, koji je smešten visoko na steni, se otkriva izuzetan pogled na Ohridsko jezero.

Ulaz u manastir predstavlja velelepna kapija, koja je smeštena pod lučnim svodom manastirskih zidina. Manastirski kompleks čine sledeći objekti: crkva svetih Arhangela Mihaila i Gavrila, koja je smeštena u centru živopisnog manastirskog dvorišta, konak, hotel, restoran i suvenirnica. Ulaz u crkvu svetih Arhangela Mihaila i Gavrila se plaća – njegova cena je 50 makedonskih denara za državljane Makedonije, 100 makedonskih denara za strance i 30 makedonskih denara za đake.

Manastir ukrašavaju negovani u njemu brojni paunovi – divne rajske ptice, koje su jedan od simbola hrišćanske vere.

Istorija manastira

Prvobitnu crkvu na mestu sadašnjeg hrama je podigao 900. godine, kao svoju zadužbinu, sveti Naum Ohridski, koji je posle svoje smrti 910. godine tu bio sahranjen. Ova crkva, poznata kao Naumov manastir, bila je izgrađena u obliku trikonha, ili lista deteline. Na njenim temeljima na prelazu iz XVI u XVII vek bila je podignuta sadašnja crkva, koja se postepeno dograđivala i proširivala. U drugoj polovini XVIII veka nad pripratom je bilo načinjeno kube. Poslednje značajno obnavljenje hrama datira iz kraja XVIII veka, kad je 1799. godine unutra crkve bila izgrađena grobnica svetog Nauma. Zidni živopis, osim pojedinačnih fragmenata fresaka od XVI-XVII veka, bio je napravljen zografom Trpom iz grada Korča (Albanija) u periodu između 1800. i 1806. godine. U paraklisu, gde se nalazi grobnica svetog Nauma, nad mestom njegovog pogrebenja ima freska, koja prikazuje trenutak zemaljske smrti sveca. Na fresci su naslikani prosvetitelji Slovena Ćirilo i Metodije i njihovi učenici Kliment Gorazd, Andelarije i Sava.

Od izuzetnog umetničkog značaja je ikonostas hrama, koji je napravljen u tehnici stiliziranog plitkog drvoreza. Radovi nad ikonostasom su bili završeni 1711. godine, u isto vreme su nastale i ikone, koje su dela zografa jeromonaha Konstantine -o tome svedoči natpis na prestonoj ikoni Isusa Hrista.

Ohrid

Zbog velikog broja crkava i manastira, grad Ohrid je poznat kao balkanski i evropski Jerusalim. Poznat je i kao “Grad svetlosti”, doslovan prevod njegovog starog imena, Lihnid. Ohridski region je uključen u svetsku baštinu UNESKO. Prema jednoj legendi, koju su zapisali braća Miladinovci, kada se gradila Ohridska tvrđava, car Justinijan se popeo na brda na kojima se nalazi grad i gledajući prelepi ambijent uzviknuo je “oh-rid”, što u prevodu znači – “kakvo lepo brdo”. Od tada se grad zove Ohrid. Današnji Ohrid je naslednik antičkog Lihnida. Prema podacima, grad se prvi put pominje 2.400 godina pre nove ere. Lihnid se nalazio na putu Via Ignacija, najstarijoj i najznačajnijoj rimskoj saobraćajnoj traci na Balkanu.

U drugoj polovini VIII veka, Ohridski region je postao atraktivan prostor za bugarsku državu. U vreme bugarskog cara Borisa I Mihaila, makedonske teritorije u vojno-administrativnom pogledu bile su uključene u nekoliko “komitata”. Ohrid je bio u komitatu koji je pokrivao Ohridsko-devolske krajeve. U 886. godini Kliment, nakon kratkog boravka u bugarskom dvoru, poslat je u Makedoniju sa važnom državnom misijom. Kao učitelj i episkop, Kliment, zajedno sa Naumom, bili su osnivači tzv. Ohridske glagolske književne škole. Zahvaljujući Klimentu i Naumu, u drugoj polovini IX veka, grad Ohrid je postao slovenski kulturni centar, a kralj Samoil ga pretvorio u religiozan centar i prestonicu carstva. Njegove tvrđave i danas stoje visoko iznad grada.

Sveti Klimentov manastir Sv. Pantelejmon, Plaošnik u Ohridu

U blizini ranohrišćanske episkopske bazilike na području Plaošnik 2002. godine je osvećen novoizgrađeni hram, posvećen sv. Pantelejmonu. Sveti Kliment je bio veliki graditelj crkava i manastira, od kojih je najpoznatiji manastir na Plaošniku. Najnovija arheološka istraživanja od 2000. godine su potvrdila da je na tom mestu on obnovio bivši manastir u obliku trikonhosa (trolisna detelina). To svedoči o hrišćanskom crkvenom životu u Severnoj Makedoniji od I veka nove ere. Otkriveno je i 500 grobova monaha, kao i drugi bogati nalazi: pozlaćene odežde, krstovi, ikone, relikvije itd.

Manastir Sveti Jovan Bogoslov Kaneo u Ohridu

Ova poznata srednjevekovna crkva nalazi se prema nekadašnjem ribarskom naselju Kaneo, što na latinskom znači “sija”. Jedna je od najupečatljivijih ohridskih simbola. Manastir Sveti Jovan Bogoslov je izgrađen i freskopisan u XIII veku, a ktitor crkve i slikari fresaka nisu poznati. Freske su sačuvane u kupoli i u oltarnom prostoru i teško su oštečene, jer je crkva u periodu između XVII i XIX veka delimično srušena i napuštena. U novijoj istoriji ove crkve konstatovano je nekoliko obnova i aneksa, a 1889. godine je postavljen novi drveni ikonostas i preslikavani su neki delovi starog živopisa. Originalni izgled crkve Sv. Jovan Kaneo, jednog od simbola drevnog Ohrida, se vratio nakon konzervatorskih radova u 1963. i 1964. godini. Tada su bile otkrivene freske u kubetu. U kupoli i apsidi postoje samo delovi fresaka iz XIII veka. Prekrasne i specifične su freske dva anđela iz Prečiščavanja apostola koji su u carskim odeždama, što je prava retkost u slikarstvu.

Saborna crkva Sveta Sofija

Saborni hram u kome su se ustoličavali ohridski arhiepiskopi, u kojoj je proglašeno obnavljanje Ohridske arhiepiskopije 1958. godine. Ova katedralna crkva je jedna od največih kompleksa freskoživopisa vizantijske umetnosti u Evropi iz XI veka. Freske iz XI i XIV veka su od izuzetnog značaja i nalaze svoje mesto u svim naučnim publikacijama. Veličanstvena priprata datira iz 1313/14. godine i jedna je od najlepših objekata ove vrste u makedonskoj i vizantijskoj graditeljskoj kulturi.

Crkva sa dekorativnom fasadom, građena od cigle i maltera, posvećena je svetoj Sofiji, Božjoj Premudrosti – Gospodu Isusu Hristu. Izgrađena je u X veku na temeljima ranohriščanske bazilike. U đakoniku je naslikano Šest rimskih papa, čime se izražava odnos između Carigradske i Rimske crkve pre 1054. godine. Crkva Sveta Sofija je u drugoj polovini XV veka bila pretvorena u džamiju. Freske su okrečene, kupola srušena i sravnjena sa krovom, oltarna mermerna pregrada uklonjena, a nad severozapadnom kupolom je bio podignut minaret. Danas crkva ima trajni bogoslužbeni život, a koristi se i kao koncertna dvorana i muzej.

Muzej “Zaliv kostiju”

Muzej predstavlja jedno poluostrvo, na kojem je rekonstruisano praistorijsko naselje. Na ovom mestu Ohridskog jezera su svojevremeno bili pronađeni šiljci čiji je ukupni broj oko šest hiljada. Jedan šiljak je ukucan u dno jezera na 12 m od obale – istoričari ga smatraju jednom od podupirača mosta, koji je nekad spajao naselje na vodi sa obalom. Naselje je zauzimalo površinu oko 8500 kvadratnih metara i brojalo do šezdeset kuća. Na sadašnjem području muzeja su pronađeni ostaci drevnih oruđa za rad, fragmenti keramike, kao i predmeta izrađenih od drveta, kamena i jelenskog roga.

Odgovori

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Obavezna polja su označena sa *